Van ‘goede feedback’ naar een concrete afspraak
Een zin als ‘we geven goede feedback’ laat nog veel open. Deze fictieve sectie Nederlands maakt concreet waarop, wanneer en met welk vervolg zij feedback geeft. Je ziet ook hoe die afspraak samenhangt met de andere keuzes in het vakwerkplan.
Een voorstel voor het schoolplein
Leerjaar 1 en 2 havo/vwo · 2026-2027 · Fictieve school
01Vakvisie en ambities
- Onze afspraak
- Leerlingen leren een voorstel onderbouwen voor een herkenbaar publiek. In leerjaar 1 schrijven zij voor de leerlingenraad een voorstel voor het schoolplein.
- Onze afweging
- Een vraagstuk uit de school maakt zichtbaar waarom je een lezer moet overtuigen. We verbinden lezen, schrijven en spreken in dezelfde opdracht.
- Uitwerking en vervolg
- De vakvisie staat in de gedeelde sectiemap. De sectievoorzitter bewaakt deze afspraak; bij de start van het schooljaar bespreken we of de opdracht daarbij past.
02Doelen en opbouw
- Onze afspraak
- In leerjaar 1 vergelijken leerlingen aangereikte bronnen en gebruiken zij die voor hun voorstel. In leerjaar 2 zoeken en beoordelen zij ook zelf bronnen. De onderbouwing wordt stapsgewijs zelfstandiger.
- Onze afweging
- We bouwen de moeilijkheid op in bronkeuze en onderbouwing. Leerlingen herkennen dezelfde begrippen, terwijl de eisen toenemen.
- Uitwerking en vervolg
- De leerjaarcoordinatoren werken dit uit in de leerlijn Nederlands. Daar leggen zij ook vast welke landelijke doelen en bronversie gelden. Voor de zomervakantie vergelijken we de overgang van leerjaar 1 naar 2.
03Onderwijs en ondersteuning
- Onze afspraak
- We bespreken een voorbeeldtekst, laten leerlingen een eerste versie schrijven en plannen een feedbackmoment voor de eindversie. Wie extra steun nodig heeft, gebruikt een schrijfkader; wie verder is, verwerkt een tegenargument.
- Onze afweging
- Iedere leerling werkt aan dezelfde bedoeling. De ondersteuning verschilt, zodat we de kwaliteit van de onderbouwing niet verwarren met het tempo van schrijven.
- Uitwerking en vervolg
- De opdracht, voorbeeldtekst en het schrijfkader staan bij de lessenserie. De docenten van leerjaar 1 houden deze materialen bij. De docent kiest zelf aanvullende oefenvormen.
04Toetsing en feedback
- Onze afspraak
- We gebruiken drie criteria: een duidelijke boodschap, onderbouwing met bronnen en afstemming op het publiek. Leerlingen krijgen feedback op hun eerste versie en verwerken die in de eindversie.
- Onze afweging
- De criteria zijn vooraf bekend. Door eerst feedback te geven, krijgen leerlingen gelegenheid hun tekst te verbeteren voordat we een oordeel geven.
- Uitwerking en vervolg
- Vooraf vergelijken de docenten twee voorbeeldteksten met dezelfde criteria. Toetsmomenten en weging staan in het PTO Nederlands, versie september 2026. De toetscoordinator bewaakt de afstemming.
05Samenwerking en eigenaarschap
- Onze afspraak
- De docenten Nederlands gebruiken dezelfde begrippen voor boodschap, bron en publiek. We stemmen met de burgerschapscoordinator af hoe het voorstel voor het schoolplein aansluit bij de leerlingenraad.
- Onze afweging
- Leerlingen moeten de inhoudelijke samenhang kunnen herkennen. Gezamenlijke begrippen helpen ook om werk uit verschillende klassen te bespreken.
- Uitwerking en vervolg
- De sectievoorzitter beheert het vakwerkplan. De leerjaarcoordinatoren houden de materialen bij. Wijzigingen bespreken we in het sectieoverleg en verwerken we in de gedeelde sectiemap.
06Evaluatie en verbetering
- Onze afspraak
- Na de lessenserie neemt iedere docent twee geanonimiseerde eerste en eindversies mee. We onderzoeken welke feedback leerlingen hebben verwerkt en waar onze oordelen verschillen.
- Onze afweging
- Een ingevulde planning laat nog niet zien of onze aanpak werkt. Leerlingenwerk helpt ons te bepalen welke afspraak we willen behouden of veranderen.
- Uitwerking en vervolg
- We bespreken het werk in het eerstvolgende sectieoverleg. De sectievoorzitter noteert het besluit, de verantwoordelijke en het moment waarop de aangepaste aanpak opnieuw wordt bekeken.
Het Word-format heeft precies deze zes rubrieken en drie invulvelden. Verderop zie je hetzelfde voorbeeld in CP. De complete lessenserie en toetsplanning hoef je niet over te schrijven: verwijs naar de actuele uitwerking.
Wat hoort in een vakwerkplan?
Onderstaande zes onderdelen vormen een voorstel voor jullie indeling. Pas ze aan aan je school, vak en leerlingen. Het is geen voorgeschreven format of lijst waarmee je onderwijskwaliteit kunt afvinken.
Vakvisie en ambities
Wat willen jullie leerlingen meegeven, en welke keuzes volgen daaruit?
Maak de schoolvisie specifiek voor je vak. Kies enkele uitgangspunten die terug te zien zijn in lessen, materialen en beoordeling.
Doelen en opbouw
Wat bouwen leerlingen op, van het ene leerjaar naar het volgende?
Noteer met welke kerndoelen of eindtermen je werkt, inclusief bron en versie. Verwijs naar de leerlijn; beschrijf vooral waarom jullie deze volgorde kiezen.
Onderwijs en ondersteuning
Hoe geven jullie leerlingen de gelegenheid om dit te leren?
Leg gezamenlijke didactische afspraken vast. Denk aan oefenen, feedback, materialen, tijd en extra ondersteuning of uitdaging. Benoem ook de ruimte voor eigen keuzes van de docent.
Toetsing en feedback
Welk werk laat het leren zien, en hoe beoordelen jullie dat?
Beschrijf hoe de sectie feedback geeft en tot een oordeel komt. Verwijs voor toetsmomenten, weging en verdere afspraken naar het actuele PTO of PTA.
Samenwerking en eigenaarschap
Wat stemmen jullie af, en wie houdt de afspraken bij?
Maak duidelijk wie een onderdeel onderhoudt en welke afstemming nodig is met andere vakken, bijvoorbeeld rond taal of burgerschap.
Evaluatie en verbetering
Waaraan merken jullie of een afspraak werkt?
Kies een concrete vraag voor het volgende sectieoverleg. Noteer welk leerlingenwerk of welke ervaring je meeneemt, wie dat voorbereidt en wanneer je een besluit neemt.
De onderliggende gedachte is samenhang: een keuze voor een doel heeft gevolgen voor je onderwijs en beoordeling. Het curriculaire spinnenweb van SLO helpt die relaties te onderzoeken. De zes rubrieken hierboven zijn onze praktische vertaling voor een sectieplan, niet de indeling van SLO.
Vakwerkplan, jaarplanning en PTO of PTA
De documenten raken elkaar, maar hebben een andere taak. Spreek af waar de actuele informatie staat en verwijs daarnaar vanuit het vakwerkplan.
| Document | De vraag | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Vakwerkplan | Waarom richten we ons vak zo in, en wat spreken we af? | Alle leerlingen verwerken feedback voordat zij hun definitieve voorstel inleveren. |
| Jaarplanning | Wat doen we wanneer? | De lessenserie over het schoolplein staat in periode 2. |
| PTO | Welke toetsing plannen we binnen het onderwijsprogramma? | Een overzicht van opdrachten en toetsen per periode, met bijvoorbeeld toetsvorm en weging. |
| PTA | Hoe is het schoolexamen uitgewerkt? | De onderdelen van het schoolexamen, met onder meer inhoud, afnameperiode, weging en herkansingsmogelijkheden. |
Een PTO is geen vervanging voor het PTA. Controleer voor het schoolexamen het geldende examenprogramma en de regels die voor jullie schoolsoort en cohort gelden. De SLO-handreiking voor een PTA licht de afwegingen toe; deze gids is geen volledige eisenlijst.
Zo begin je met je vaksectie
Neem het bestaande vakwerkplan, de schoolvisie, de doelen en een actuele planning mee. Kies daarnaast een opdracht of enkele geanonimiseerde leerlingproducten. Daarmee kun je een afspraak toetsen aan het onderwijs dat er werkelijk staat.
Kies één vraag die nu speelt
Bijvoorbeeld: gebruiken we in leerjaar 1 en 2 dezelfde begrippen bij het onderbouwen van een standpunt? Baken het gesprek af; de rest van het vakwerkplan kan later volgen.
Leg de huidige werkwijzen naast elkaar
Bekijk de opdracht, de criteria en het leerlingenwerk. Waar doe je al hetzelfde? Waar verschillen de verwachtingen? Een verschil kan een bewuste keuze zijn; onderzoek eerst de reden.
Schrijf een afspraak die uitvoerbaar is
Noteer wat je samen doet, voor welke leerlingen en waarom. Benoem wat een docent zelf kan invullen. Schrijf ‘leerlingen krijgen feedback op hun brongebruik vóór de eindversie’ in plaats van ‘we besteden aandacht aan bronnen’.
Wijs de vindplaats en eigenaar aan
Leg vast waar de opdracht, criteria en planning staan. Spreek af wie deze informatie bijwerkt en wie een wijziging met de sectie bespreekt. Dat voorkomt dat iedereen vanuit een andere versie werkt.
Plan meteen het terugkijken
Kies een overleg ná de uitvoering. Spreek af welk werk je meeneemt en welke vraag je daarmee wilt beantwoorden. Noteer vervolgens of de afspraak blijft, verandert of vervalt.
Een format om samen in te vullen
Dezelfde zes rubrieken als in het voorbeeld. Per onderdeel leg je jullie afspraak, afweging en vervolg vast. De vragen helpen je op weg; de indeling kun je aanpassen.
Download het Word-formatWord · Vrij te gebruiken binnen je school
Geen e-mailadres nodig
Hetzelfde vakwerkplan, nu in CP
In Curriculum Playground kun je de afspraken in het vakwerkplan bewaren. In de curriculumweergaven werk je aan de doelen, het onderwijs, de planning en de toetsing. Zo kun je de beschreven keuzes naast het uitgewerkte programma leggen.
Voor dit voorbeeld hebben we de zes rubrieken uit het Word-format in CP ingericht. Welke rubrieken je zelf ziet en wie ze mag aanpassen, hangt af van jullie inrichting en rechten.
De inhoudelijke keuze blijft van jullie. Ga er niet van uit dat een tekst in het vakwerkplan automatisch aan ieder leerdoel wordt gekoppeld of als taak wordt toegewezen. De pagina laat zien hoe je afspraken kunt organiseren; de handleiding voor het vakwerkplan beschrijft de bediening.
Hulp bij inrichting én bij de inhoud
Bij de start richten we de omgeving samen in en trainen we je team. Wil je ook begeleiding bij de vakvisie, de opbouw of het sectiegesprek? Daarover maken we apart afspraken met Vernieuwenderwijs.
Meer over inrichting, training en begeleidingVragen over een vakwerkplan
Hoe uitgebreid moet een vakwerkplan zijn?
Kies de omvang op basis van de afspraken die je nodig hebt. Een bruikbaar plan bevat voldoende uitleg om keuzes te begrijpen en uit te voeren. Verwijs naar bestaande planningen en toetsprogramma's in plaats van alles te herhalen. Check ook welke afspraken jullie school over de indeling heeft.
Moeten alle vaksecties hetzelfde format gebruiken?
Een gezamenlijke basis helpt bij het gesprek tussen secties en schoolleiding. Binnen die basis kunnen vakken eigen accenten leggen. Spreek af welke rubrieken je schoolbreed nodig hebt en waar ruimte is voor vakspecifieke keuzes.
Hoe neem je nieuwe kerndoelen op?
Noteer eerst welke doelenset en versie je gebruikt. Bekijk daarna wat die betekenen voor de opbouw, opdrachten en toetsing van je vak. Leg de gemaakte keuze vast; alleen een lijst met doelen toevoegen maakt de vertaling nog niet zichtbaar. Lees meer over de aanpak met kerndoelen.
Kunnen we ons bestaande Word-document blijven gebruiken?
Ja, je kunt het huidige plan als vertrekpunt voor je sectiegesprek gebruiken. Je hoeft niet opnieuw te beginnen. Wil je afspraken in CP bijhouden, bespreek dan de gewenste indeling en bepaal welke inhoud je overneemt. Dit is geen belofte van een automatische Word-import.
Wanneer werk je het vakwerkplan bij?
Spreek een vast evaluatiemoment af, bijvoorbeeld na een periode of lessenserie. Werk het daarnaast bij wanneer de sectie een inhoudelijke keuze wijzigt. Noteer wat is veranderd, waarom en wie de uitwerking bijhoudt.
Bronnen en verantwoording
De indeling, werkvorm en het ingevulde voorbeeld zijn gemaakt door Curriculum Playground. Het voorbeeld is fictief en beschrijft geen klantresultaat.
- SLO: het curriculaire spinnenweb voor de samenhang tussen curriculumonderdelen.
- SLO: een PTA opstellen, binnen de handreiking bedrijfseconomie havo/vwo, voor de afbakening van het schoolexamen.
- CP-handleiding: het vakwerkplan voor de beschreven productwerking.